Start jest jednym z najważniejszych elementów wyścigu, zwłaszcza na najkrótszych dystansach. Współcześnie przedwczesny start jest jedną z najczęstszych przyczyn dyskwalifikacji zawodników. Jednak nie zawsze przepisy dotyczące startu były tak rygorystyczne jak obecnie. Jak pokazano dalej dość znacznie ewoluowały one na przestrzeni lat.
Sam sposób rozpoczęcia wyścigu przez zawodników nie uległ zmianie. Od początku analizowanego okresu [rok 1977] start w stylu dowolnym, klasycznym i motylkowym odbywał się skokiem do wody. Natomiast w wyścigu w stylu grzbietowym z wody.
Przedwczesny start
Największą zmianą było stopniowe zmniejszanie liczby dopuszczalnych przedwczesnych startów. I tak przepisy z 1977 roku dopuszczały dwa nieumyślne falstarty jednego zawodnika. Dopiero trzeci falstart eliminował zawodnika, który go popełnił. Zgodnie z takimi regułami, na ośmiotorowej pływalni, w jednej serii mogłoby teoretycznie dojść do szesnastu przedwczesnych startów, w wyniku których żaden z zawodników nie zostałby zdyskwalifikowany.
Jeżeli starter uznał start któregoś z zawodników za przedwczesny przerwał wyścig, bez względu na to, czy jakiś zawodnik miał zostać zdyskwalifikowany, czy nie. Następnie niezdyswalifikowani zawodnicy startowali ponownie.
Przepisy z roku 1988 dopuszczały dwa przedwczesne starty ogólnie. Co oznaczało, że przy pierwszym i drugim falstarcie starter, poprzez powtórzenie sygnału startowego z równoczesnym opuszczeniem linki przedwczesnego startu, zawracał zawodników. Następnie przypominał im, żeby nie startowali przed startem. Po tym powtarzano start.
Dwa takie przerwania wyścigu i powroty odywały się bez dodatkowych konsekwencji dla zawodników. Jeżeli falstart miał miejsce po raz trzeci z rzędu, każdy pływak startujący przed sygnałem otrzymywał dyskwalifikację. Tak samo jak obecnie, jeśli sygnał został dany, to wyścig nie był przerywany, a dyskwalifikacja ogłaszana była po jego zakończeniu. W przeciwnym wypadku pozostali zawodnicy byli cofani ze słupków, a następnie startowali ponownie.
O przedwczesnym starcie mógł również decydować sędzia główny. Jeśli stwierdził falstart dawał sygnał gwizdkiem, na co starter powtarzał sygnał jak przy starcie i opuszczano linkę przedwczesnego startu.
Pomiędzy rokiem 1988 a 1994 wprowadzono przepis o dwóch startach. Różnił się on od przepisu z roku 1988 tylko tym, że przerwanie wyścigu i powtórny start bez konsekwencji dla zawodników miał miejsce tylko raz. Każdy kolejny przedwczesny start kończył się dyskwalifikacją winnego zawodnika.
W latach 1998 - 2000 funkcjonowały równolegle dwie reguły odnośnie startu: przepis o jednym starcie i przepis o dwóch startach. Organizator zawodów, poprzez odpowiedni zapis w zaproszeniu, mógł zdecydować, według którego przepisu będą rozgrywane zawody.
Przepis o jednym starcie, to ten funkcjonujący obecnie. Każdy, nawet pierwszy, przedwczesny start jest karany dyskwalifikacją.
Od roku 2001 obowiązuje już tylko przepis o jednym starcie.
Postępowanie komisji sędziowskiej
Zmianom ulegały nie tylko przepisy odnośnie liczby dopuszczalnych falstartów, ale również sposób postępowania komisji sędziowskiej.
Zgodnie z przepisami z 1977 roku, to starter, a nie jak obecnie sędzia główny, wzywał gwizdkiem zawodników do wejścia na słupki (w stylu grzbietowym do wejścia do wody). Uległo to zmianie najpóźniej w roku 1988, od tego czas sygnał długiego gwizdka podaje sędzia główny.
Przepisy obowiązujące od 1. marca 1995 roku (uchwalone na Kongresie Technicznym Pływania pod koniec sierpnia 1994 roku w Rzymie) dodają kolejny sygnał przy starcie do stylu grzbietowego. Po wejściu zawodników do wody sędzia główny daje sygnał długiego gwizdka po raz drugi wzywając ich do zajęcia miejsc startowych.
Pozycja zawodników na słupku
Także pozycja, jaką powinien zająć zawodnik na słupku ulegała zmianom. Zarówno przepisy z 1977 jak i z 1988 roku mówią, że zawodnik musi wejść na tylną część powierzchni słupka startowego, a dopiero po komendzie "na miejsca" zajmuje pozycję startową na przedniej części jego powierzchni.
Przepisy z 1994 roku mówią natomiast, że po wejściu na słupek miejsce może być dowolne, byle obie stopy były w tej samej odległości od przedniej krawędzi. Po komendzie "na miejsca" zawodnik musi postawić przynajmniej jedną stopę przy przedniej krawędzi platformy startowej, co oznacza, że może stać w wykroku.
Od 1998 roku zawodnik może od razu zająć dowolną pozycję na słupku, byle po komendzie "na miejsca" mieć co najmniej jedną stopę na krawędzi słupka startowego.
