W przepisach SW 7.2 i SW 8.1 pojawia się sformułowanie "w pozycji na piersiach" w odniesieniu do pozycji jaką musi przyjąć zawodnik w momencie rozpoczęcia pierwszego ruchu ramion po starcie i po każdym nawrocie, odpowiednio w stylu klasycznym i motylkowym. Sformułowanie to może budzić pewne wątpliwości interpretacyjne. W tym artykule postaram się przedstawić dwa, znane mi, toki rozumowania.
Pierwsza interpretacja opiera się na założeniu, że wyróżnia się jedynie dwie pozycje: na piersiach i na plecach. Dopuszcza ona obrót wzdłuż podłużnej osi ciała do 90 stopni od poziomu, czyli aż do granicy, po której "rozpoczyna się" pozycja na plecach.
Druga interpretacja jest następująca: pozycja na piersiach nie dopuszcza żadnego odchylenia. Obrót wzdłuż podłużnej osi ciała jest błędem.
Zanim przeanalizuję wymienione wyżej interpretacje chciałbym wyróżnić trzy momenty w trakcie trwania wyścigu (w konkurencji stylu klasycznego i motylkowego, a także odcinków w stylu zmiennym):
- Dotknięcie ściany dłońmi przed nawrotem- rozpoczęcie fizycznego kontaktu ze ścianą
- Oderwanie stóp od ściany po nawrocie - zakończenie fizycznego kontaktu ze ścianą
- Rozpoczęcie pierwszego ruchu ramion
Oprócz zdania o pozycji na piersiach w przepisach obu stylów symetrycznych pojawia się następujące zdanie: "Obrót ciała na plecy, w żadnym momencie nie jest dozwolony" (oryginalny tekst w przepisach FINA jest identyczny dla obu stylów: "It is not permitted to roll onto the back at any time", w polskim tłumaczeniu tekst dla stylu motylkowego różni się nieznacznie: "Obrót na plecy nie jest dozwolony w żadnym momencie wyścigu"). Przepis ten obowiązuje więc już od momentu nr 2, czyli od oderwania stóp od ściany po nawrocie (ewentualnie zanurzenia w wodzie po skoku startowym).
Należy pamiętać, że pomiędzy momentami nr 1 i nr 2 pływak może znajdować się w dowolnej pozycji. Od dotknięcia ściany przed nawrotem do oderwania stóp po nawrocie pływak może wykonywać nawrót w dowolny sposób ("Once a legal touch has been made, the swimmer may turn in any manner desired" - sformułowanie z interpretacji USA Swimming i pojawiające się w filmie o sędziowaniu pływania zatwierdzonym przez FINA).
[Dostałem wiadomość z uwagą odnośnie stwierdzenia, że w trakcie nawrotu ciało pływaka może znajdować się w dowolnej pozycji.
Autor wiadomości powołuje się na zdanie: "Obrót ciała na plecy, w żadnym momencie nie jest dozwolony".
Osobiście, kierując się ww. interpretacjami i filmem uważam, że ten zakaz dotyczy płynięcia, a nie wykonywania nawrotu po dotknięciu dłońmi a przed oderwaniem stóp. Moim zdaniem ta faza nie powinna być w ogóle oceniana przez sędziów. Mimo tego, że nie zgadzam się z tą opinią, bardzo dziękuję za wiadomość i chętnie publikuję ten inny punkt widzenia, aby każdy mógł wypracować własne zdanie.]
Wątpliwości co do pierwszej interpretacji (o dopuszczalności obrotu) budzi fakt, że przepisy wyróżniają rozpoczęcie pracy ramion jako moment, od którego ciało pływaka musi znajdować się w pozycji na piersiach. Jaki byłby sens wskazywania tego momentu i podawanie innego sformułowania ("w pozycji na piersiach", zamiast "nie na plecach" jak dla całego wyścigu), gdyby chodziło o taką samą pozycję?
Pierwsza interpretacja wywodzi się z uznania dopuszczalności obrotu wzdłuż podłużnej osi ciała w pozycji na piersiach na podstawie analogii do stylu grzbietowego (SW 6.2). Moim zdaniem jest to błędne rozumowanie. Przepis wyraźnie mówi, że dotyczy to stylu grzbietowego i uznawanie tego przepisu jako obowiązującego w innych stylach jest wg mnie nieuzasadnione.
Przepis SW 8.1 dopuszcza ruchy nóg na boku pod wodą w stylu motylkowym. Jaki byłby sens takiego sformułowania, gdyby pozycja na piersiach obejmowała również pozycję obróconą?
Jeden z argumentów przeciwko drugiej interpretacji mógłby być następujący: nie mamy możliwości przyłożenia kątomierza do ciała pływaka, jak stwierdzić, że odchylił się od prawidłowej pozycji? Moim zdaniem jest to problem ogólniejszy i nie zależy od wyznaczonej granicy 0 stopni. Tak samo pojawiłby się przy granicy 90 stopni, tak jak pojawia się w stylu grzbietowym. Jest to sprawa zdroworozsądkowa i przy każdych wątpliwościach należy kierować się złotą regułą sędziowania i rozpatrywać je na korzyść zawodnika.
Bardzo chętnie zapoznam się z waszymi komentarzami w tej kwestii. Proszę wszystkich chętnych o kontakt mailowy. Przy okazji chciałbym serdecznie podziękować panu Waldemarowi Kilianowi za cierpliwość przy dyskusji na ten temat podczas ZMP w Poznaniu.
