Kierownik wyścigu pełni kluczową rolę w zapewnieniu sprawnego przeprowadzenia zawodów. Od jego pracy zależy, czy "strumień" przychodzących na pomost startowy zawodników jest nieprzerwany, a także, czy liczba zawodników oczekujących na start nie jest zbyt duża i nie utrudnia pracy komisji sędziowskiej.
Specyfika pełnienia funkcji kierownika wyścigu zależy przede wszystkim od dwóch czynników: wieku zawodników oraz od tego, czy przygotowane są listy startowe (czy zawodnicy są rozstawieni w seriach i na torach).
Zawody z listą startową i automatycznym pomiarem czasu
W przypadku zawodów, w których stosuje się aparaturę do automatycznego pomiaru czasu i zawodnicy są wcześniej przydzieleni do serii i torów, nie należy wprowadzać żadnych zmian w rozstawieniu. Niedopuszczalne są nawet przesunięcia zawodników na inne tory w ramach tej samej serii.
Nie trzeba przejmować się liczbą zawodników płynących w serii, gdyż zgodnie z przepisami "(...) skreślenia mogą zredukować ilość pływaków w (...) wyścigu do mniej niż trzech" (SW 3.1.1.5)
Zawody bez listy startowej
Z sytuacją, kiedy zawodnicy nie są rozstawieni w seriach i na torach, można spotkać się przede wszystkim na wewnętrznych zawodach klubu oraz na zawodach szkolnych i studenckich.
Należy wtedy posortować karty startowe wg czasów zgłoszenia i podzielić na serie, od najszybszych, do najwolniejszych. Jeżeli kierownicy ekip nie potwierdzili obecności wszystkich zgłoszonych zawodników, serię i tor przydziela się bezpośrednio przed wydaniem karty startowej, po sprawdzeniu, że zawodnik jest obecny. Należy stale kontrolować liczbę pozostałych kart startowych i oczekujących zawodników, tak, żeby nie doprowadzić do sytuacji, kiedy w ostatniej serii miałoby startować mniej niż trzech zawodników.
W przypadku zawodów, w których nie ma potrzeby rozstawiania zawodników zgodnie z czasami zgłoszenia, a liczba zawodników jest duża, nie warto zbierać wszystkich kart startowych przed rozpoczęciem zawodów. Najlepiej odbierać je od zawodników sukcesywnie, w liczbie odpowiadającej liczbie torów, wypełniać wpisując serię i tor, a następnie rozdawać zawodnikom i wypuszczać ich na pomost startowy. W ten sposób postępuje się np. na zawodach szkolnych.
Zawody z udziałem dzieci i młodzików
Młodzi zawodnicy wymagają szczególnej uwagi i nadzoru od momentu wydania karty startowej, aż do przejścia na pomost startowy. Należy dopilnować, aby zawodnicy po otrzymaniu karty startowej pozostawali w grupach zgodnie z numerem serii. W tym celu warto skorzystać z pomocników, którzy kontrolują grupy zawodników na trasie od kierownika wyścigu do sędziów mierzących czas. Można również wypuszczać zawodników danej serii dopiero po starcie serii poprzedniej. W tym przypadku należy odpowiednio wcześnie rozdać karty startowe zawodnikom kolejnej serii i ustawić ich do wyjścia na pomost startowy.
