Starter odpowiedzialny jest za zgodne z przepisami przeprowadzenie startu. To on decyduje o momencie podania sygnału startu i ma możność rozstrzygania, czy start był prawidłowy.
Starter, po sygnale serii krótkich gwizdków sędziego głównego, zajmuje miejsce w odległości około 5. metrów od końca niecki, z której ma odbyć się start. Zwrócony jest w stronę zawodników na środkowych torach, tak aby mieć przejrzysty widok na wszystkich startujących zawodników i sędziego głównego. Taka pozycja obowiązuje przy startach do wszystkich konkurencji.
Kontrolę nad zawodnikami starter przejmuje z chwilą gdy sędzia główny wyciągnie w jego stronę rękę. Podaje wtedy komendę „na miejsca”. Następnie upewnia się, że wszyscy pływacy zajęli nieruchomą i prawidłową pozycję startową (dla wyścigów rozpoczynających się skokiem: co najmniej jedna stopa na krawędzi słupka, dla wyścigów rozpoczynających się z wody: stopy nie mogą opierać się na rynnach przelewowych). Po sprawdzeniu poprawności pozycji zawodników i tego, czy sędzia główny utrzymuje wyciągniętą rękę, starter podaje sygnał startu. Opuszczenie ręki przez sędziego głównego jest znakiem dla startera, że ma on wstrzymać start i nie podawać sygnału startowego.
Sygnałem startowym może być gwizdek, sygnał elektroniczny albo strzał z pistoletu. Ustne polecenia powinny być podawane przez mikrofon.
Jeżeli po komendzie „na miejsca” któryś z zawodników porusza się na słupku, np. chwieje się, należy zaczekać aż stanie w bezruchu lub wpadnie do wody. W tym drugim przypadku po wpadnięciu zawodnika do wody należy nakazać pozostałym zawodnikom zejść ze słupków. Bezzwłocznie trzeba poinformować zawodnika, który popełnił przedwczesny start o dyskwalifikacji i zapisać uwagę na karcie startowej. Dopiero po tym wznawia się procedurę startu rozpoczynając od długiego gwizdka sędziego głównego, który jest dla pozostałych zawodników sygnałem, aby weszli na słupki startowe.
Poniżej filmik obrazujący opisaną sytuację. Pamiętny start Eric'a Moussambani na 100 metrów stylem dowolnym w trakcie Igrzysk Olimpijskich w Sydney.
Jeśli przedwczesny start ma miejsce w konkurencji stylu grzbietowego i sygnał startu nie został dany należy nakazać zawodnikowi, który popełnił przedwczesny start wyjść na pomost startowy. Pozostali zawodnicy pozostają w wodzie. Po zdyskwalifikowaniu zawodnika i załatwieniu wszystkich formalności procedurę startu wznawia się od drugiego długiego gwizdka, dającego sygnał pozostałym zawodnikom aby zajęli pozycję startową przy ścianie.
Jeżeli sygnał startowy został dany i wyścig rozpoczął się, a starter uznał start któregoś z zawodników za przedwczesny, powinien zapisać uwagę na karcie startowej zawodnika i poinformować sędziego głównego o swoich zastrzeżeniach. Informację o dyskwalifikacji informator podaje dopiero po zakończeniu wyścigu.
